International Biodiversity Day - 22 May 2002 Symposium: Ten years after Rio. What future for biodiversity in Belgium?

Presentation of the VLINA project (posters 39 - 50) HET VLAAMS IMPULSPROGRAMMA VOOR NATUURONTWIKKELING MINISTERIE VAN VLAAMSE GEMEENSCHAP, AMINAL, afdeling Natuur, Operationele VLINA-cel, Graaf de Ferrarisgebouw, Koning Albert II-laan 20, 1000 Brussel Inleiding Het Vlaams Impulsprogramma Natuurontwikkeling (VLINA) geeft een belangrijke stimulans aan het onderzoek voor natuurbehoud, en de verbetering en ontwikkeling van habitatten voor bedreigde en kwetsbare soorten in Vlaanderen. Het VLINA is vijf jaar geleden opgestart en geeft een financiële stimulans aan vernieuwende ecologische en humaan-wetenschappelijk onderzoeksprojecten, met een maximum duur van 3 jaar (zie tabel). Het totale budget bedroeg 500 miljoen BEF (of € 12.39 miljoen). Tijdens de periode van vijf jaar werden er 42 projecten uitgevoerd. Tabel: Overzicht van het aantal VLINA-projecten en de projectduur. Werkjaar  Aantal projecten Projectduur 1996 6 3 jaar 1997 6 3 jaar 1998 4 3 jaar 1999 8 2 jaar 2000 18 1 jaar Totaal 42 5 jaar Op basis van een kritische evaluatie van bestaande wetenschappelijke resultaten van zowel lopende onderzoeksprogramma's in Vlaanderen als in Europa, formuleerde het Beheerscomité van Vlina een aantal kennishiaten in de ecologische diversiteit in Vlaanderen. Er zijn vijf prioritaire thema's omschreven waarbinnen een wetenschappelijke impuls een belangrijke meerwaarde kan leveren aan de kwaliteit van de natuurontwikkelingsinitiatieven die de Vlaamse regering uitvoert. Indicatoren voor biodiversiteit en natuurgerichte normstelling. Er is een dwingende behoefte aan eenvoudige en objectieve indicatoren die de ecologische waarde, de biodiversiteit en de toestand van de natuur in Vlaanderen in tijd en ruimte beschrijven. We moeten ook meer te weten komen over de impact van menselijke activiteiten op het behoud en de overleving van soorten en populaties, vooral voor de bedreigde soorten, in Vlaanderen. Ecologische aspecten van natuurontwikkeling. Er is meer kennis nodig om het beheer van onze natuurreservaten te verbeteren en om een hogere natuurwaarde te bekomen. Hierbij ligt vooral de nadruk op praktijkgericht onderzoek met verwijzingen naar andere vormen van landgebruik zoals landbouw en bosbouw. Habitatfragmentatie. Habitatfragmentatie vormt een ernstig probleem door een intensief landgebruik in Vlaanderen. Onderzoek naar de vermindering van de genetische variatie in kleine en geïsoleerde populaties en hoe men de verbindingsroutes kan verbeteren is hierbij van groot belang. Ecohydrologische aspecten. De halfnatuurlijke ecosystemen die in Vlaanderen voorkomen zijn vaak onderworpen aan een bijzonder hydrologische dynamiek. Meer informatie is nodig over de relatie tussen bodem en watervoorziening enerzijds en de natuurkwaliteit anderzijds. Maatschappelijke aspecten van natuurontwikkeling. Het is niet eenvoudig de waarden geassocieerd met biodiversiteit uit te drukken in een economische waarde, maar ze zijn het resultaat van het belang dat wij aan hen geven. Welke conflicten bestaan er tussen de verschillende actoren en hoe kan het respect voor de natuur in Vlaanderen verbeterd worden? De opvattingen en de attitudes van de verschillende maatschappelijke groepen moeten onderzocht worden. Wat is het effect van de verschillende regulaties op de natuurkwaliteit? Wat is het effect op natuureducatie? Bestaat er een 'optimale mengeling' van instrumenten voor natuurbehoud? Onderzoekers De VLINA-projecten werden uitgevoerd door de wetenschappelijke overheidsinstellingen voor natuur in het Vlaamse gewest nl. het instituut voor Natuurbehoud en het instituut voor Bosbouw en Wildbeheer, Universiteiten, NGO's en anderen. Organisatie De wetenschappelijke leiding van het Impulsprogramma is toevertrouwd aan een beheerscomité. Het beheerscomité wordt in al zijn taken bijgestaan door een operationele cel. Deze is verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van het Impulsprogramma. Elk project kreeg een stuurgroep toegewezen om de projectopvolging optimaal te laten verlopen Netwerkvorming Eén van de doelstellingen van VLINA was ook nieuwe netwerken te creëren. Alle projecten zijn instelling- overschrijdend aangezien er met verschillende partners wordt samengewerkt. Dit komt tot uiting in het samen verzamelen, verwerken en interpreteren van gegevens. Daarnaast worden er door de verschillende partners ook gezamenlijke publicaties gemaakt. Beschikbaarheid Alle samenvattingen kunnen geraadpleegd worden in de GMO-databank en op de website van de Afdeling Natuur (www.mina.vlaanderen.be/wiedoetwat/aminal/taken/natuur). De eindverslagen kunnen in ingebonden en/of digitale versie verkregen worden bij de VLINA-cel.   Flemish Impulse Programme for Nature Development Introduction VLINA gives a serious stimulant to the research on nature conservation and improvement and development of the habitat of endangered of vulnerable species in Flanders. VLINA started 5 years ago and gave a financial impulse to innovative ecological and human-scientific research projects which had a maximum length of 3 years (see table). The total budget for the VLINA program was set on 500 million BEF or € 12.39 million. During the five years a total of 42 research projects was financed. Table: The number and the length of the projects Year  Number of projects Project length 1996 6 3 years 1997 6 3 years 1998 4 3 years 1999 8 2 years 2000 18 1 years Total 42 5 years Based on a critical evaluation of existing scientific results from current research programs in Flanders as well as in Europe, the Board of Directors of the VLINA formulated the gaps in information for improving the ecological diversity in Flanders. The selected topics with a particular interest for the Flemish context were the following. Indicators of biodiversity and regulation in relation to human influence. We need simple and objective indicators for monitoring the ecological value of habitats and changes over time and over space. We also need to know more on the impact of human activities on the maintenance and survival of species and populations, especially the endangered ones, in Flanders. Ecological aspects of nature conservation. More knowledge should be acquired on how to improve the management of our nature reserves as a better buffer and to obtain higher values of the environment. Practical links to other land-use forms such as farming and forestry are priority issues. Habitat fragmentation. Due to the intensive use of land in Flanders, fragmentation of habitats is a serious problem. Research on genetic loss in small and isolated populations and how to improve passage and connection ways is of great interest. Ecohydrological aspects. In many cases semi-natural ecosystems are linked to artificial hydrological dynamics of periodic flooding. More information is needed on the relationship between soil and water properties on one hand and nature quality on the other. Sociological aspects of nature conservation. The values associated with biodiversity are not easily expressed in terms of economic value but are the result of the importance we assign to it. Which conflicts exists between the different actors and how can we improve the respect for nature in Flanders? The perceptions and attitudes of different social groups have to be studied. What is the effect of the different regulations on nature quality? What is the effect of nature-education? Does there exist an 'optimal mix' of instruments for nature conservation? Researchers The VLINA projects were carried out by the Flemish research institutes, the Institute for Nature Conservation and the Institute for Forest and Wildlife Management, universities, NGOs and others. Organisation The Board of Directors of VLINA is trusted with the scientific guiding of the Impulse Programme. This Board of Directors works in close collaboration with the operational VLINA-cell. This cell is responsible for the daily administration of the Impulse Programme. Every project has a steering committee, which is responsible for an optimal follow-up of the project. Research networks One of the objectives of VLINA was to establish new research networks. All projects are a collaboration of several VLINA-partners. They sample, process and interpret the data together. They also have some collective publications. Availability The summaries of all VLINA projects can be found in the GMO-database and on the website of the Nature Division (www.mina.vlaanderen.be/wiedoetwat/aminal/taken/natuur). The final reports of the VLINA projects can be asked at the operational VLINA-cell.

 

© Belgian Clearing-House Mechanism, 2001. On the Internet since 7 October 1996. Contact us